\n
\n<\/em>Tzw. oprawka cylindryczna<\/span>
\n(spotyka si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nazw\u0119 oprawka sto\u017ckowata<\/em> zapewne, ze wzgl\u0119du na fakt, \u017ce wbrew nazwie nie s\u0105 to okazy cylindryczne, a lekko zw\u0119\u017caj\u0105ce si\u0119)<\/p>\n
Oprawk\u0119 rogow\u0105 ornamentowan\u0105 kratownic\u0105 podw\u00f3jnych \u017c\u0142obk\u00f3w odnaleziono w \u017bukowicach na stanowisku 5 w obiekcie 7. Oprawki tego typu zwyk\u0142o si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 z funkcj\u0105 wzmocnienia drewnianych trzonk\u00f3w no\u017ca. Jest to najwcze\u015bniej datowany, bo na VII w., tego typu zabytek na ziemiach polskich (Kurnatowska et al. 2003, s. 261).<\/p>\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tPomimo do\u015b\u0107 widocznych r\u00f3\u017cnic w budowie i zdobieniu oprawki na rysunkach publikowanych w literaturze zawsze wymieniana jest tylko jedna, wi\u0119c ma\u0142o prawdopodobne, \u017ce znaleziono dwie sztuki w tym samym obiekcie, zatem zapewne chodzi o ten sam okaz (Kurnatowska et al. 2003, s. 261; Parczewski 1989, s. 42).<\/p>\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tMotyw\u00f3w sko\u015bnych, czy to przecinaj\u0105cych, czy uk\u0142adaj\u0105cych w zygzak, linii mo\u017cemy dopatrze\u0107 si\u0119 i w innych dziadoszyckich zabytkach:<\/p>\n
- \n
- Bie\u0144k\u00f3w – oprawka odnaleziona przy skarpie i klombach kwiatowych przy ko\u015bciele pw. \u015aw. Jana Chrzciciela w Grodowcu w w ziemi przywiezionej z osady przygrodowej w Bie\u0144kowie (Rze\u017anik 2000, Ryc.2:f), IX\/X – XI w. (Rze\u017anik 2001, s. 302)<\/li>\n
- Dobrzejowice (Czapla 2014, ok\u0142adka), X-X w. (Czapla 2014 s. 165)<\/li>\n
- Grodziszcze (Langenheim 1936, Ryc.11:2), IX – pocz. XI w. (Chrzan et al. 2019 b, s. 125, na podstawie ceramiki)<\/li>\n<\/ul>\n
N\u00f3\u017c ze zbroczem<\/span><\/p>\n
N\u00f3\u017c zosta\u0142 znaleziony w \u017bukowicach na stanowisku 5 w obiekcie 13.<\/p>\n
\n\t\t\t \n\t\t\t\t![\"\"](\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/noz_Zukowice_01-150x150.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\u017bukowice (Parczewski 1989, tabl. XXIX:7)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure> \n\t\t\t \n\t\t\t\t![\"\"](\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/nozgos001_02-150x150.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\tGosty\u0144 (Wachowski 1997, ryc. 27:c)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n Zbrocze znam jeszcze tylko z jednego stanowiska na terenie Dziadoszan – Gostynia. Niestety nie dysponuj\u0119 godn\u0105 zaufania skal\u0105 tego zabytku, bo w jednej publikacji znalaz\u0142em ju\u017c kilka b\u0142\u0119dnych skal (Wachowski 1997, ryc. 27:c), a w innej zabytekowi nie towarzyszy \u017cadna skala (Kostrzewski 1965, ryc. 105:14).<\/p>\n
Rekonstrukcja<\/span><\/p>\n
Pomimo, \u017ce nic nie \u015bwiadczy za tym, \u017ce oba zabytki mog\u0142y stanowi\u0107 komplet, a nawet nie wyst\u0105pi\u0142y w tym samym obiekcie, zdecydowa\u0142em si\u0119 na ich po\u0142\u0105czenie w rekonstruowanym no\u017cu, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na unikatowo\u015b\u0107 samych oprawek i zupe\u0142ny brak takich komplet\u00f3w w ziemi Dziadoszyc\u00f3w. Rekonstrukcji podj\u0105\u0142 si\u0119 Ludosza<\/a>, kt\u00f3ry wykorzysta\u0142 \u017celazo ze starego zawiasu, stal na ostrze, poro\u017ce jelenia oraz jesion i musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce dzie\u0142o przeros\u0142o moje wyobra\u017cenie.<\/p>\n
\n\t\t\t \n\t\t\t\t![\"\"](\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/noz_Zukowice_01-150x150.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\trekonstrukcja no\u017ca z \u017bukowic wg Ludoszy\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n P.S. [2016.11.20] Jako, \u017ce no\u017ca nagiego nosi\u0107 nie wypada, ubra\u0142em go w pochewk\u0119, kt\u00f3r\u0105 przyozdobi\u0142em mosi\u0119\u017cn\u0105 puncowan\u0105 od spodu blaszk\u0105, na kt\u00f3r\u0105 na\u0142o\u017cone s\u0105 obustronie kolejne blaszki wyci\u0119te i wyoblone na kszta\u0142t przypominaj\u0105cy \u017cmije. Wszystkie blaszki zosta\u0142y zespole z pochewk\u0105 trzema nitami. Zdobienie pochwy inspirowane jest okuciem pochwy no\u017ca odkrytego w grobie 47 na cmentarzysku w Tomicach. W grobie z\u0142o\u017cono cia\u0142o dziecka pod koniec X w. lub na pocz\u0105tku XI w. Szczeg\u00f3\u0142owego opisu szukajcie w publikacjach (Wachowski 1973 s. 183, Ryc. 86:f, 1975 Ryc. 27:5; Szczepanik 2017 s. 172, Ryc. 5:a) oraz na wyszukiwarce zbior\u00f3w muzealnych Muzeum Miejskiego Wroc\u0142awia<\/a>.<\/p>\n
\n\t\t\t \n\t\t\t\t![\"\"](\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/MuzeumMiejskieWroclawia-150x150.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\tTomice, gr\u00f3b 47 (Wyszukiwarka MMW)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure> \n\t\t\t \n\t\t\t\t![\"\"](\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/MuzeumMiejskieWroclawia_Tomice_3-150x150.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\tTomice, gr\u00f3b 47 (Wyszukiwarka MMW)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure> \n\t\t\t \n\t\t\t\t![\"\"](\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/MuzeumMiejskieWroclawia_Tomice_2-150x150.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\tTomice, gr\u00f3b 47 (Wyszukiwarka MMW)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure> \n\t\t\t \n\t\t\t\t![\"\"](\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/noz_Zukowice_02-150x150.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\trekonstrukcja no\u017ca z \u017bukowic wg Ludoszy w towarzystwie pochewki z Tomic wg Chru\u015bciela\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n P.S. [2025.01.26] Od momentu kiedy si\u0119 zorientowa\u0142em, \u017ce \u017cmijka by\u0142a tylko po jednej stronie pochwy, nie mog\u0142em pozostawi\u0107 jej bez poprawek. Oczywi\u015bcie \u017cmijka powinna by\u0107 bli\u017csza orygina\u0142owi, w czym pom\u00f3g\u0142 mi Pawe\u0142 Krawczyk z Arcanum<\/a> przgotowuj\u0105c jej pi\u0119kn\u0105 wersj\u0119. By\u0142a to r\u00f3wnie\u017c okazja do wniesienia poprawek do blaszki znajduj\u0105cej si\u0119 pod \u017cmijk\u0105: poszerzenia jej w okolicach ko\u0144ca pochwki oraz dodania rz\u0119du puncowanych oczek po przeciwleg\u0142ej stronie \u017cmijki.<\/p>\n