Jedynie w przypadku czytelnej odmienno\u015bci pod wzgl\u0119dem receptury masy garncarskiej, techniki wykonania, og\u00f3lnego zarysu i mikroszczeg\u00f3\u0142\u00f3w formy oraz ornamentyki mo\u017cna dany wyr\u00f3b uzna\u0107 za import tj. wytw\u00f3r obcego \u015brodowiska kulturowego.<\/p><\/blockquote>\n
Spr\u00f3buj\u0119 tutaj przybli\u017cy\u0107 ceramik\u0119 typu Menkendorf i jak si\u0119 ma ten typ naczy\u0144 do Dziadoszan.<\/p>\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tWydzielona po raz pierwszy w Meklemburgii przez E. Schuldta grupa Menkendorf<\/em> w Polsce r\u00f3wnie\u017c jest nazywana typem Szczecin<\/em>, rodzin\u0105 typ\u00f3w D<\/em> albo Menkendorf-Szczecin<\/em> (Kobyli\u0144ska 2004 s. 121). Ziemie Dziadoszan le\u017c\u0105 na po\u0142udniowym skraju zasi\u0119gu wyst\u0119powania naczy\u0144 typu Menkendorf (patrz Kobyli\u0144ska et al. 2020 Fig. 3).<\/p>\n Podstawowym kryterium przypisania do tej grupy jest dwusto\u017ckowy za\u0142om brzu\u015bca (ostry lub wyra\u017any zaokr\u0105glony) oraz okre\u015blona forma zdobnictwa wykonanego wielodzielnym narz\u0119dziem (grzebykiem): krzy\u017cuj\u0105ce si\u0119, czasem zygzakowate pasma, proste i sko\u015bne krzy\u017ce, proste wzory kratkowe, motyw choinki, pionowe \u017ceberka, nak\u0142ucia w kszta\u0142cie krzy\u017ca, smugi, odciski ko\u0142a, zdarzaj\u0105 si\u0119 symbole solarne (Kobyli\u0144ska et al. 2020 s. 85-87). Przy opisie motyw\u00f3w zdobniczych cz\u0119sto pojawia si\u0119 sformu\u0142owanie w\u0105tki krokwiaste<\/em> (Siemianowska 2017 s. 59).<\/p>\n Najszersza wyd\u0119to\u015b\u0107 brzu\u015bca znajduje si\u0119 w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci lub w po\u0142owie wysoko\u015bci naczynia. Dna maj\u0105 p\u0142askie, na kt\u00f3rym widuje si\u0119 odcisk osi ko\u0142a garncarskiego. Naczynia te s\u0105 datowane przede wszystkim na IX – X w. (Kobyli\u0144ska et al. 2020 s. 85-87).<\/p>\n Badacze zaliczaj\u0105 do tej grupy jedynie fragmenty pojedynczych naczy\u0144 z teren\u00f3w Dziadoszyc\u00f3w: Dobrzejowice, Gosty\u0144, Osetno, Przedmo\u015bcie, Solniki, S\u0142awa oraz nieodleg\u0142ego, ale le\u017c\u0105cego ju\u017c poza ich domen\u0105, Wszemirowa (Biermann et. al 2014 s. 307), cz\u0119sto traktuj\u0105c je jako importy – patrz Obisz\u00f3w (Siemianowska 2017 s. 59). Poni\u017cej przedstawiam wyniki poszukiwa\u0144 rzeczonych fragment\u00f3w naczy\u0144 w dost\u0119pnej literaturze:<\/p>\n Zapewne chodzi tylko o “klasyczne” formy o ostrym i dwusto\u017ckowym zaokr\u0105glonym za\u0142omie brzu\u015bca, bo bardzo podobne naczynia, ale o \u0142agodnym profilu w kszta\u0142cie litery S wyst\u0119puj\u0105 licznie w cz\u0119\u015bci Wielkopolski i p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska. Takie bywaj\u0105 nazywane regionaln\u0105 odmian\u0105 typu Menkendorf o zaokr\u0105glonym profilu<\/em> (Nowakowski 2011 s. 405-406). W Chobieni pomimo znacznej ich ilo\u015bci, bo oko\u0142o 1\/3 wszystkich zdobionych naczy\u0144, \u017cadnego nie zaliczono do klasycznej formy Menkendorf, podobnie jak nie stwierdzono ich w okolicznych Moszowicach i Orsku (Biermann et al. 2016 s. 187). Trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce w tej grupie znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c naczynia zdobione liniami falistymi wykonanymi niedbale jednoz\u0119bnym narz\u0119dziem, co raczej nie jest charakterystycznym motywem typu Menkendorf (patrz Biermann et al. 2014 Ryc. 17, 18).<\/p>\n Cz\u0119\u015b\u0107 z wymienionych fragment\u00f3w naczy\u0144 zosta\u0142a zaliczona do typu Menkendorf, bazuj\u0105c na motywie zdobniczym, kszta\u0142cie wylewu, i by\u0107 mo\u017ce ocenie jako\u015bci wykonania, nie dysponuj\u0105c fragmentem brzu\u015bca (patrz zabytki z Dobrzejowic i Solnik\u00f3w). Chyba \u017ce nie dotar\u0142em do wizerunk\u00f3w w\u0142a\u015bciwych fragment\u00f3w. Niemniej wydaje si\u0119, \u017ce dla wprawnego i do\u015bwiadczonego oka odr\u00f3\u017cnienie fragmentu naczynia Menkendorf od innego nawet ozdobionego podobnym motywem jest mo\u017cliwe. Obserwacje makroskopowe wskazuj\u0105, \u017ce wszystkie naczynia z chobie\u0144skiego grodziska wyprodukowane by\u0142y prawdopodobnie w najbli\u017cszej okolicy, cho\u0107 bezpo\u015brednich dowod\u00f3w na to nie ma (Biermann et al. 2014 s. 300).<\/p>\n Fragment naczynia ukazany na jednym z rysunk\u00f3w (Kaczkowski 1971 Ryc. 18:2) jest podpisany w publikacji jako Solniki – w m\u0142odszej pozycji jest ju\u017c wymieniony po\u015br\u00f3d gosty\u0144skich zabytk\u00f3w (Kaczkowski 1972 s. 442,\u00a0 Ryc. 11:10) i tak go tutaj podpisa\u0142em. My\u015bl\u0119, \u017ce por\u00f3wnanie obu rycin nie pozostawiaj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce to ten sam zabytek.<\/p>\n W jednym z artyku\u0142\u00f3w Mieczys\u0142awa Kaczkowskiego s\u0105 te\u017c fragmenty naczy\u0144, kt\u00f3re przypominaj\u0105 typ Menkendorf. Autor do swojej typologii oko\u0142og\u0142ogowskich naczy\u0144, opr\u00f3cz zabytk\u00f3w z czterech \u017cukowickich stanowisk, dorzuci\u0142 naczynia z Domaniowic, Drogomila, Gostynia, Moszowic i Krzekotowa. Niestety \u017cadnego z nich nie podpisa\u0142 dok\u0142adniej – te tylko jako grupa C typ I (Kaczkowski 1975). Przynajmniej jedno z nich jest na pewno z \u017bukowic, bo znalaz\u0142em je w monografii Parczewskiego (Kaczkowski 1975 Ryc. 17:4; Parczewski 1989 Tabl. XCV:2).<\/p>\n W\u015br\u00f3d zabytk\u00f3w z Czeladzi Wielkiej r\u00f3wnie\u017c znalaz\u0142em kilka przypominaj\u0105cych ten typ naczy\u0144, jedno z wyj\u0105tkowo d\u0142u\u017cszym wylewem (Lodowski 1972 Ryc. 73:a).<\/p>\n Podobne zdobnictwo zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na naczyniach reprezentuj\u0105cych typ Tornow (Kobyli\u0144ska et al. 2020 s. 86), co mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 na wydzielonej kiedy\u015b formie Tornow C<\/em> (Herrmann 1966). Tornow C od Menkendorf mia\u0142aby odr\u00f3\u017cnia\u0107 dwusto\u017ckowata forma (Dulinicz 1994, przypis 5), ale takie stwierdzenie wydaje si\u0119 dyskusyjne. Mo\u017ce autorowi chodzi\u0142o o to, \u017ce w typie Menkendorf cz\u0119sto mamy do czynienia z za\u0142agodzonym za\u0142omem brzu\u015bca. Inni wprost stawiaj\u0105 znak r\u00f3wno\u015bci pomi\u0119dzy Tornow C i Menkendorf (Chrzan 2024 s. 170-171).<\/p>\n Badania kilku naczy\u0144 typu Tornow i Menkendorf z Wszemirowa wykaza\u0142y, \u017ce s\u0105 do siebie bardzo podobne (Stoksik et al. 2009, s. 39).<\/p>\n Naczynia typu Tornow i Menkendorf nale\u017cy uzna\u0107 za bliskie sobie pod wzgl\u0119dem warsztatowym, nawi\u0105zuj\u0105ce do starszej technologii naczy\u0144 typu Sukow. Wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 one ograniczeniem stosowania domieszki organicznej oraz zwi\u0119kszonym zasi\u0119giem obtaczania powierzchni. Formy te opieraj\u0105 si\u0119 na identycznym szkielecie ziarnowym o obj\u0119to\u015bci 10-15% czerepu ceramicznego, bazuj\u0105cym na gruboziarnistym t\u0142uczniu wielko\u015bci od 0,5-1,0 mm do 2,5-3 mm.<\/p><\/blockquote>\n W zwi\u0105zku z powy\u017cszym zacz\u0119to si\u0119 zastanawia\u0107, czy naczynia typu Tornow i Menkendorf nie nale\u017cy zaliczy\u0107 do jednej grupy, a by\u0107 mo\u017ce i do tego samego typu, podzielonego na warianty odnosz\u0105ce si\u0119 do zdobnictwa (Zamelska-Mo\u0144czak 2024, s. 326-327).<\/p>\n Nawet w obr\u0119bie ceramiki dalkowsko-obrza\u0144skiej <\/em>oraz najliczniej wyst\u0119puj\u0105cej obok niej w Obiszowie ceramiki\u00a0tzw. p\u00f3\u0142nocno\u015bl\u0105skiej<\/em>\u00a0 (kolejno 54% oraz 40% fragment\u00f3w diagnostycznych) zdarza si\u0119 niekiedy zaobserwowa\u0107 podobne zdobnictwo do tego stosowanego w grupie Menkendorf (Siemianowska 2017 Ryc. 1:b, 2:f; Paternoga et al. 2017 Ryc. 1:e,h). Inni badacze w\u0142\u0105czyli grup\u0119 p\u00f3\u0142nocno\u015bl\u0105sk\u0105 do dalkowsko-obrza\u0144skiej rodziny ze wzgl\u0119du na identyczn\u0105 tektonik\u0119 i zdobnictwo, najcz\u0119\u015bciej w postaci motywu jode\u0142ki, pomimo braku charakterystycznego \u017ceberka w naczyniach tej pierwszej grupy (Biermann 2016, s. 186). Ceramika grupy Menkendorf jest wyra\u017anie mniej starannie wykonana od ceramiki dalkowsko-obrza\u0144skiej (Biermann et al. 2016 s. 187).<\/p>\n<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t