<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tNaczynia tej grupy s\u0105 dwusto\u017ckowate, wykonane na kole, ukszta\u0142towane symetrycznie i bardzo starannie o r\u00f3wnomiernie rozmieszczonych g\u0142\u0119bokich, r\u00f3wnoleg\u0142ych plastycznych listwach (odmiana A) lub \u017c\u0142obkach (odmiana B) umiejscawianych pomi\u0119dzy szyjk\u0105 i za\u0142omem brzu\u015bca (Dulinicz 1994 s. 32).<\/p>\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tKraw\u0119dzie tych naczy\u0144 wywini\u0119te s\u0105 na zewn\u0105trz, dno jest p\u0142askie, niekiedy z odciskiem osi ko\u0142a garncarskiego (np. Porzezi\u0144ski 2014 Ryc. 5:a, Zamelska-Mo\u0144czak 2024 Ryc. 8:5, Kiesieler 2012 Abb. 23:1).<\/p>\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tNaczynia te datowanie s\u0105 na IX – X w., by\u0107 mo\u017ce do pocz\u0105tku XI w. i wyst\u0119puj\u0105 na terenach Brandenburgii, Dolnych \u0141u\u017cyc, Ziemi Lubuskiej, p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015b\u0107 Dolnego \u015al\u0105ska oraz zachodniej Wielkopolski lub plemion \u0141u\u017cyczan, Miliczan, Dziadoszan, Nice i Zara (Agua et. al 2020 s. 72), a ostatnio i Poborzan (Mo\u017adzioch et. al 2024 s. 102). Tak wyznaczona strefa Tornow-Klenica jest uto\u017csamiana ze wsp\u00f3lnot\u0105 ponadplemiennym nazwan\u0105 przez Konstantyna Bia\u0142ymi Serbami (Mo\u017adzioch 2003 s. 61).<\/p>\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tZanim datowania dendrochronologiczne znacznie odm\u0142odzi\u0142y grody strefy Tornow-Klenica (Henning 1998 s. 404), badacze upatrywali w jej charakterystycznej ceramice zjawiska ci\u0105g\u0142o\u015bci kulturowej, wykazuj\u0105c jej bliskie zwi\u0105zki z ceramik\u0105 p\u00f3\u017anorzymskiej kultury przeworskiej (Czapla 2014 s. 27).<\/p>\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tWyst\u0119powanie naczy\u0144 tornowskich obserwuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c poza wymienion\u0105 stref\u0105. Na terenie cmentarzyska cia\u0142opalnego w Cedyni stan. 2 w czterech grobach oraz poza grobami znaleziono kilkana\u015bcie egzemplarzy naczy\u0144 tornowskich, kt\u00f3re uznaje si\u0119 za importy – na rycinach przedstawione s\u0105 naczynia odmiany B (Porzezi\u0144ski 2014 s. 108). Najnowsze ustalenia z G\u00f3ry Lecha w Gnie\u017anie wskazuj\u0105 na a\u017c 30% udzia\u0142 naczy\u0144 Tornow g\u0142\u00f3wnie odmiany B w okresie od prze\u0142omu IX\/X w. do 1. po\u0142. X wieku (Kaczmarek 2024 s. 356). Na santockim podgrodziu\u00a0 udzia\u0142 naczy\u0144 Tornow B si\u0119gn\u0105\u0142 12,5% w warstwie datowanej na 2. po\u0142. IX w. (Zamelska-Mo\u0144czak 2024 s. 325). R\u00f3wnie\u017c we wschodniej cz\u0119\u015bci strefy Tornow-Klenica zauwa\u017ca si\u0119 ilo\u015bciow\u0105 przewag\u0119 naczy\u0144 formy B nad form\u0105 A – patrz Pop\u0119szyce i Klenica (Kieseler 2012 s. 250).<\/p>\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tOstry profil dwusto\u017ckowych naczy\u0144 obserwuje si\u0119 w du\u017cej liczbie tylko w centrum Dolnych \u0141u\u017cyc (75-90% naczy\u0144), natomiast im dalej tym udzia\u0142 naczy\u0144 dwusto\u017ckowych wyra\u017anie si\u0119 zmniejsza – Gosty\u0144 nieco ponad 30% materia\u0142u (Biermann 2000 s. 254) – i rzadziej mo\u017cna zaobserwowa\u0107 ostr\u0105 kraw\u0119d\u017a brzu\u015bca – tylko jedno naczynie w Pop\u0119szycach (Kieseler 2012 s. 245). Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 naczy\u0144 \u017ceberkowych z Klenicy wykazuje owalny profil brzu\u015bca, kt\u00f3ry \u0142atwo odr\u00f3\u017cni\u0107 od ostrego za\u0142omu klasycznych naczy\u0144 typu Tornow (Kieseler 2016 s. 380). Mo\u017cna nawet spotka\u0107 si\u0119 z okre\u015bleniem tej odmiany naczy\u0144 jako typ Klenica<\/em> (Kieseler 2019 s. 8).<\/p>\n <\/p>\n Raczej nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ceby ceramika tornowska i jakkolwiek j\u0105 przypominaj\u0105ca w jednakowy spos\u00f3b stanowi\u0142a znacz\u0105cy udzia\u0142 na ca\u0142ym obszarze Dziadoszan. Zdecydowanie cz\u0119\u015bciej mo\u017cna j\u0105 spotka\u0107 w Gostyniu i Pop\u0119szycach, natomiast tylko pojedyncze egzemplarze wyst\u0105pi\u0142y w Obiszowie, czy Chobieni.<\/p>\n Nazw\u0119 typ Tornow<\/em> Parczewski proponowa\u0142 rozszerzy\u0107 na wszystkie obtaczane dwusto\u017ckowate naczynia sprzed X w., pomijaj\u0105c zupe\u0142nie kwesti\u0119 ich zdobnictwa. Wszystkie tornowskie naczynia zachowane w znacznej cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re przywo\u0142uje w swojej \u017cukowickiej monografii, nie nosz\u0105 charakterystycznych dla tego typu zdobie\u0144 (Parczewski 1989 s. 31). Dalej stwierdza, \u017ce wszystkie naczynia o specyficznie profilowanych kraw\u0119dziach nosz\u0105 r\u00f3wnie\u017c cechy ceramiki tornowskiej, g\u0142\u00f3wnie ostry za\u0142om brzu\u015bca (Parczewski 1989 s. 32). Tylko w czterech z trzynastu wymienionych przez autora przyk\u0142adach takich naczyn zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna ostry za\u0142om brzu\u015bca (patrz Parczewski 1989 Tabl. LIX:2, XLIV:18, XCV:2, XCV:6), a w zwi\u0105zku z brakiem zdobienia, b\u0105d\u017a zdobieniem charakterystycznym dla naczy\u0144 typu Menkendorf, mo\u017cna je zaliczy\u0107 co najwy\u017cej do tornowskiej formy C wg Herrmanna (patrz Herrmann 1966 Abb. 26, 28, 29), b\u0105d\u017a do wariant\u00f3w D i F wg klasyfikacji naczy\u0144 z Presenchen – dolno\u0142u\u017cyckiej Brjazyny (Henning 1998 s. 396).<\/p>\n <\/p>\n W innej publikacji natrafi\u0142em na s\u0142abej jako\u015bci zdj\u0119cie naczynia i rysunek kolejnego, obu pochodz\u0105cych z \u017bukowic przypominaj\u0105cych typ Tornow (Kaczkowski 1971 Ryc. 12:5, Ryc. 11:8). By\u0107 mo\u017ce pierwsze z nich to zabytek wystawiany w MAH w G\u0142ogowie, kt\u00f3rego mia\u0142em okazj\u0119 sfotografowa\u0107 w 2007 roku. W kolejnym artykule jest te\u017c kilka fragment\u00f3w, wydaje si\u0119, tornowskich naczy\u0144, aczkolwiek autor do swojej typologii oko\u0142og\u0142ogowskich naczy\u0144, opr\u00f3cz zabytk\u00f3w z czterech \u017cukowickich stanowisk, dorzuci\u0142 naczynia z Domaniowic, Drogomila, Gostynia, Moszowic i Krzekotowa, a \u017cadnego nie podpisa\u0142 \u2013 te jedynie jako grupa C typ I i II (Kaczkowski 1975 Ryc. 16-17).<\/p>\n Badaczka obiszowskich naczy\u0144 takimi cechami jak dwusto\u017ckowo\u015b\u0107 profilu oraz obecno\u015b\u0107 kilku plastycznych wa\u0142k\u00f3w, kt\u00f3rym mo\u017ce towarzyszy\u0107 dodatkowe zdobnictwo reliefowe, opisuje formy post-tornowskie, kt\u00f3re mog\u0142y by\u0107 formami po\u015brednimi i wp\u0142yn\u0105\u0107 na ukszta\u0142towanie si\u0119 naczy\u0144 grupy dalkowsko-obrza\u0144skiej (Siemianowska 2017 s. 56).<\/p>\n W monografii opisuj\u0105cej stanowisko w Czeladzi Wielkiej r\u00f3wnie trudno by\u0142o mi znale\u017a\u0107 przyk\u0142ady naczy\u0144 tornowskich, czy nawet post-tornowskich (Lodowski 1972). Chyba najbardziej w stylistyk\u0119 tornowsk\u0105 wpisuje si\u0119 naczynie przedstawione na Ryc. 39:8, a post-tornowsk\u0105 na Ryc. 57:5, natomiast reszcie zazwyczaj brakuje wyra\u017anie zaznaczonej dwusto\u017ckowo\u015bci brzu\u015bca.<\/p>\n <\/p>\n U dw\u00f3ch naczy\u0144 z Gostynia zdobionych plastycznymi wa\u0142eczkami oraz umieszczonym poni\u017cej rytym motywem falistym, ale o \u0142agodnym profilu brzu\u015bca, upatrywano podobie\u0144stwa do ceramiki dolnov\u011bstonickiej, nazwanej tak od miejscowo\u015bci Doln\u00ed V\u011bstonice na Morawach (Biermann 2000 s. 269-270). By\u0107 mo\u017ce takiego podobie\u0144stwa mo\u017cna si\u0119 dopatrzy\u0107 i u innych naczy\u0144 z Gostynia (patrz Chrzan et. al 2019 Ryc. 70 oraz Langenheim 1937 Abb. 1:2).<\/p>\n Naczynie o pojemno\u015bci oko\u0142o 1,2 litra klasycznego typu Tornow A wykonane przez Lepiglin\u0119<\/a>.<\/p>\n Naczynie o pojemno\u015bci oko\u0142o 1,2 litra o \u0142agodnym profilu, zdobione poziomymi, g\u0142\u0119boko rytymi \u017c\u0142obkami w g\u00f3rnej partii, zaliczono do typu Tornow B (Biermann et al. 2016, s.194, Abb. 132:4). Rekonstrukcji dokona\u0142 Lepiglina<\/a>.<\/p>\n<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\trekonstrukcje<\/h3>\n
Gosty\u0144<\/h4>\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tChobienia<\/h4>\n