{"id":1025,"date":"2020-01-05T18:33:45","date_gmt":"2020-01-05T19:33:45","guid":{"rendered":"http:\/\/chruscielowisko.dzwiek.org\/?page_id=1025"},"modified":"2025-12-15T14:39:49","modified_gmt":"2025-12-15T12:39:49","slug":"grzebien-z-obiszowa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/chruscielowisko.org\/?page_id=1025","title":{"rendered":"grzebie\u0144 z Obiszowa"},"content":{"rendered":"<p><small><small><i>opublikowano:<\/i> 2024-10-28<i>, ostatnia aktualizacja:<\/i> 2024-12-17<\/small><\/small><\/p>\n<p>Czym grzebie\u0144 jest, nie trzeba wyja\u015bnia\u0107, ale dla tych, kt\u00f3rzy ciekawi s\u0105 jego symbolicznej roli, jak i sensu czynno\u015bci czesania w\u0142os\u00f3w w X w. odsy\u0142am do w\u0142a\u015bciwej literatury. Na \u0142amach tego artyku\u0142u nie odwa\u017cy\u0142bym si\u0119 jej streszcza\u0107, w obawie przed wypaczeniem zawartych w niej idei, pod wra\u017ceniem, kt\u00f3rych nadal pozostaj\u0119 (Kara 2021 s. 87-106).<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-1025 gallery-columns-2 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/grzobi001_01_large.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/grzobi001_01_large-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-1007\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1007'>\n\t\t\t\tRze\u017anik 2006, Ryc.6:b\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzobi001_02_1_1.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzobi001_02_1_1-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-2840\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-2840'>\n\t\t\t\ttablica edukacyjna nr 5 przy grodzisku w Obiszowie (fot. Chru\u015bciel, 2024)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Grzebie\u0144 z Obiszowa jest jednostronny, tr\u00f3jwarstwowy, wielosegmentowy o w\u0105skich ok\u0142adzinach z \u0142ukowatym grzbietem, prost\u0105 podstaw\u0105 i sko\u015bnych bokach. Nale\u017cy zatem do grupy IB, typu VII, odmiany 5, pododmiany b opisanej jako &#8220;grzebienie d\u0142ugie z w\u0105skimi ok\u0142adzinami (maksymalnie do 1,4 cm) z prostymi podstawami&#8221; (Cnotliwy 1973 s. 104). Nie znalaz\u0142em w tej publikacji definicji wielko\u015bci &#8220;d\u0142ugie&#8221;, z kt\u00f3r\u0105 mo\u017cnaby polemizowa\u0107 opisuj\u0105c nasz zabytek, ale i tak \u017cadna inna z pododmian nie pasuje do niego lepiej.<\/p>\n<p><strong><em>wymiary grzebienia z Obiszowa<\/em><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>d\u0142ugo\u015b\u0107: 12,5 cm (zachowana 10,6 cm)<\/li>\n<li>wysoko\u015b\u0107: 3,1 cm (= z\u0119by 1,9 cm + ok\u0142adziny do 1,24 cm)<\/li>\n<\/ul>\n<p>Sze\u015b\u0107 p\u0142ytek z\u0119batych jest po\u0142\u0105czonych z ok\u0142adzinami za pomoc\u0105 czterech nit\u00f3w \u017celaznych, skrajne przynitowano w po\u0142owie ich szeroko\u015bci, a pozosta\u0142e pomi\u0119dzy p\u0142ytkami 3-4 oraz 4-5. Taki spos\u00f3b nitowania zwany jest <em>alternating-edge style<\/em>, cho\u0107 uda\u0142o mi si\u0119 znale\u017a\u0107 w literaturze tylko przyk\u0142ad \u0142\u0105czenia w tym stylu grzebienia o siedmiu p\u0142ytkach z\u0119batych (Ashby 2011 Fig. 3). Jak zauwa\u017ca Halldor Magnusson w swoim instrukta\u017cu <em><a href=\"https:\/\/halldorviking.wordpress.com\/2014\/04\/04\/how-to-make-a-composite-antler-comb\/\">How to make a composite antler comb<\/a><\/em>, ten styl lepiej sprawdza si\u0119 w po\u0142\u0105czeniu z parzyst\u0105 liczb\u0105 p\u0142ytek z\u0119batych, co jest widoczne w naszym zabytku.<\/p>\n<p>Ok\u0142adziny grzebienia zdobi jedynie w centralnej cz\u0119\u015bci ornament sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z pasm podw\u00f3jnych kresek: czterech sko\u015bnych w centrum, ograniczonych z obu stron grupami trzech pasm pionowych (Rze\u017anik 2006 s. 187).<\/p>\n<div id='gallery-2' class='gallery galleryid-1025 gallery-columns-1 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzobi001_03.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzobi001_03-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-2-2856\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-2-2856'>\n\t\t\t\tRze\u017anik 2006, Ryc. 1\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Zabytek odkryto w obr\u0119bie metra kwadratowego I1, pomi\u0119dzy budynkiem mieszkalnym ob. 21\/98, a budynkiem gospodarczym ob. 11\/97 (Rze\u017anik 2006 Ryc. 1) na poziomie sp\u0105gu warstwy kulturowej, co pozwala uzna\u0107, \u017ce by u\u017cytkowany ju\u017c przed po\u0142ow\u0105 X w. (Rze\u017anik 2006 s. 187).<\/p>\n<div id='gallery-3' class='gallery galleryid-1025 gallery-columns-2 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Grzybowo_02.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Grzybowo_02-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-3-2838\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-3-2838'>\n\t\t\t\tGrzybowo (Kurnatowska et al. 2003, Ryc. 2:9)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Grzybowo_01.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Grzybowo_01-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-3-2837\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-3-2837'>\n\t\t\t\tGrzybowo (Danielewski et al. 2022, Tabl. XVII.5a:Lp.46)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Gross_Raden_01.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Gross_Raden_01-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-3-2870\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-3-2870'>\n\t\t\t\tGro\u00df Raden (Schuldt 1985 Ryc. 114:11)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Wolin_01.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Wolin_01-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-3-2871\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-3-2871'>\n\t\t\t\tWolin (Cnotliwy 1973 Ryc. 39:a,b)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Konstrukcj\u0119 i form\u0119 grzebienia \u0142\u0105czy si\u0119 z nadba\u0142tyck\u0105 stref\u0105 gospodarcz\u0105. \u015acis\u0142ych analogi do motywu zdobniczego obiszowskiego zabytku mo\u017cna si\u0119 doszukiwa\u0107 we fragmencie zabytku z Grzybowa, okazu z Gro\u00df Raden oraz grzebieni z warstwy XV na stan. 4 w Wolinie (Rze\u017anik 2006 s. 187).<\/p>\n<div id='gallery-4' class='gallery galleryid-1025 gallery-columns-2 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Hedeby_01.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Hedeby_01-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-4-2846\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-4-2846'>\n\t\t\t\tHaithabu (Ulbricht 1978, Taf. 29:15)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Hedeby_02-1-e1730060671786.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Hedeby_02-1-e1730060671786-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-4-2878\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-4-2878'>\n\t\t\t\tHaithabu (Ulbricht 1978, Taf. 32:9)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Hedeby_03.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Hedeby_03-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-4-2875\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-4-2875'>\n\t\t\t\tHaithabu (Jankuhn 1943 Ryc. 75:b)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Hedeby_04.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Hedeby_04-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-4-2876\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-4-2876'>\n\t\t\t\tHaithabu (Jankuhn 1943 Ryc. 76:i)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Eugeniusz Cnotliwy doszukiwa\u0142 si\u0119 w tym motywie wyznacznika chronologicznego charakterystycznego dla X w., przywo\u0142uj\u0105c obok wspomnianego ju\u017c zabytku z Wolina r\u00f3wnie\u017c takie jak z Santoka, Ihre, Trelleborga, Haithabu oraz Hamburga (Cnotliwy 1973 s. 112).<\/p>\n<div id='gallery-5' class='gallery galleryid-1025 gallery-columns-1 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Santok_01.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Santok_01-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-5-2839\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-5-2839'>\n\t\t\t\tSantok (Zamelska-Monczak 2019, Ryc. V.2.19:4)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Prawie ca\u0142y zachowany grzebie\u0144 z Santoka o numerze inwentarzowym 1028\/60 zosta\u0142 odkryty w warstwie datowanej na 3. \u0107w. IX w. Jest on bardzo podobny do naszego zabytku, r\u00f3\u017cni\u0105c si\u0119 d\u0142ugo\u015bci\u0105 (+2,13 cm), ilo\u015bci\u0105 nit\u00f3w (+1), dodatkowymi dwoma pasmami podw\u00f3jnych rytych kresek oraz obecno\u015bci\u0105 otworu w p\u0142ytce kra\u0144cowej o \u015brednicy 0,29 cm (obecno\u015bci, kt\u00f3rego jednak zupe\u0142nie nie mo\u017cna wykluczy\u0107 w obiszowskim zabytku ze wzgl\u0119du na stan jego zachowania). Nie znam \u017cadnego grzebienia odmiany 5 (&#8230; z bokami sko\u015bnymi), kt\u00f3ry mia\u0142by wsp\u00f3\u0142wyst\u0105pi\u0107 z pochewk\u0105, cho\u0107 z pewno\u015bci\u0105 nie mam pe\u0142nego obrazu, bo &#8220;&#8230; do grzebieni tego samego typu u\u017cywano kra\u0144cowo r\u00f3\u017cnych pochewek i odwrotnie&#8221; (Cnotliwy 1973 s. 157). Mo\u017cliwe, \u017ce taki otw\u00f3r nie musia\u0142 by\u0107 elementem mechanizmu blokowania grzebienia w pochewce, a m\u00f3g\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 innym celom np. mocowaniu rzemienia\/sznurka do samego grzebienia.<\/p>\n<h4><strong><em>wymiary grzebienia z Santoka<\/em><\/strong><\/h4>\n<ul>\n<li>d\u0142ugo\u015b\u0107: 14,63 cm (ok\u0142adziny 12,69 cm)<\/li>\n<li>wysoko\u015b\u0107: 3,1 cm (ok\u0142adziny do 1,32 cm) &#8211; w tek\u015bcie podano wysoko\u015b\u0107 3,4 cm (Zamelska-Monczak 2015 s. 54)<\/li>\n<li>grubo\u015b\u0107: 1,02 cm<\/li>\n<li>szeroko\u015b\u0107 szparek: 0,07 cm<\/li>\n<li>ilo\u015b\u0107 nit\u00f3w: 5 &#8211; w zestawieniu tabelarycznym podano 6 nit\u00f3w (Zamelska-Monczak 2015 Tab. 1)<\/li>\n<\/ul>\n<div id='gallery-6' class='gallery galleryid-1025 gallery-columns-2 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Berlin_Spandau_01.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Berlin_Spandau_01-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-6-2843\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-6-2843'>\n\t\t\t\tBerlin-Spandau (M\u00fcller et al. 1987, Taf. 21:4)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Berlin_Spandau_02.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Berlin_Spandau_02-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-6-2844\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-6-2844'>\n\t\t\t\tBerlin-Spandau (M\u00fcller et al. 1987, Taf. 22:10)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Berlin_Spandau_04-e1730147792733.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Berlin_Spandau_04-e1730147792733-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-6-2903\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-6-2903'>\n\t\t\t\tBerlin-Spandau (M\u00fcller et al. 1987, Taf. 22:12)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Berlin_Spandau_03.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Berlin_Spandau_03-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-6-2845\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-6-2845'>\n\t\t\t\tBerlin-Spandau (M\u00fcller et al. 1987, Taf. 24:31)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Podobne techniki zdobnictwa, a nawet uk\u0142ady wzor\u00f3w jak te zastosowane w tym zabytku autorka opracowania grzebieni z Santoka zauwa\u017ca w materia\u0142ach z Haithabu oraz Berlin-Spandau (Zamelska-Monczak 2015 s. 54). W przytoczeniu zabytku z Berlin-Spandau, kt\u00f3ry mia\u0142by by\u0107 przedstawiony na tablicy 22:3, zauwa\u017cam ewidentn\u0105 pomy\u0142k\u0105, bo taki numer nie istnieje. Zapewne chodzi o rysunek na tablicy 22:10, a numer 3 zosta\u0142 omy\u0142kowo zaczerpni\u0119ty z podpisu nad owym zabytkiem brzmi\u0105cym &#8220;Phase 3&#8221;. Po przegl\u0105dni\u0119ciu cytowanej literatury osobi\u015bcie jako analogi\u0119 doda\u0142bym jeszcze rysunek z tablicy 22:12 (M\u00fcller et al. 1987).<\/p>\n<p>Grzebienie z podobnym ornamentem nale\u017c\u0105 do najstarszych przedstawicieli typu VII odmiany 5b spo\u015br\u00f3d santockich zabytk\u00f3w, bo znaleziono je w warstwach datowanych na po\u0142. IX w. &#8211; 1. po\u0142. X w. Wydaje si\u0119, \u017ce ten spos\u00f3b zdobienia by\u0142 charakterystyczny dla przedpiastowskiego horyzontu osadniczego, bo nie wyst\u0119puje w m\u0142odszych warstwach, a od 2. po\u0142. X w. dominuje motyw uko\u015bnej kratki umieszczonej w wydzielonej strefie centrum ok\u0142adziny (Zamelska-Monczak 2015 s. 54).<\/p>\n<h3>rekonstrukcja<\/h3>\n<div id='gallery-7' class='gallery galleryid-1025 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Obiszow_reko_01_1.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Obiszow_reko_01_1-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-7-2896\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-7-2896'>\n\t\t\t\trekonstrukcja wg Harundo Ka\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Obiszow_reko_02_1.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Obiszow_reko_02_1-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-7-2897\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-7-2897'>\n\t\t\t\trekonstrukcja wg Harundo Ka\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Obiszow_reko_03_1.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/chruscielowisko.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/grzebien_Obiszow_reko_03_1-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-7-2898\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-7-2898'>\n\t\t\t\trekonstrukcja wg Harundo Ka\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Bardzo udanej rekonstrukcji grzebienia dokona\u0142 <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/harundo.boz\">Harundo Ka<\/a>. Pozostaje tylko zdecydowa\u0107, w jaki spos\u00f3b go zabezpieczy\u0107 przed uszkodzeniem i do\u0142\u0105czy\u0107 do wyposa\u017cenia rekonstruowanej postaci, aby mog\u0142a zachwyca\u0107 dobrze wyczesanym w\u0105sem.<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>Literatura<\/strong><small><\/small><\/p>\n<p><sup><strong>Ashby 2011<\/strong><\/sup><br \/>\nAshby Steven P. &#8216;The Language of the Combmaker: interpreting complexity in Viking-Age Industry&#8217; [w:] &#8216;Written in Bones. Studies on technological and social contexts of past faunal skeletal remains&#8217;, Wroc\u0142aw 2011;<\/p>\n<p><sup><strong>Cnotliwy 1973<\/strong><\/sup><br \/>\nCnotliwy Eugeniusz &#8216;Rzemios\u0142o rogownicze na Pomorzu wczesno\u015bredniowiecznym&#8217;, Krak\u00f3w 1973;<\/p>\n<p><sup><strong>Jankuhn 1943<\/strong><\/sup><br \/>\nJankuhn Herbert &#8216;Die Ausgrabungen in Haithabu (1937-1939)&#8217;, Berlin-Dahlem 1943;<\/p>\n<p><sup><strong>Kara 2021<\/strong><\/sup><br \/>\nKara Micha\u0142 &#8216;Archeologia o kulturze i mentalno\u015bci spo\u0142ecze\u0144stw wczesno\u015bredniowiecznych tzw. barbarzy\u0144skiej Europy X wieku. Studium przypadku: grzebie\u0144 ze Stroszek ko\u0142o Giecza&#8217;, Wroc\u0142aw 2021;<\/p>\n<p><sup><strong>Kurnatowska et al. 2003<\/strong><\/sup><br \/>\nKurnatowska Zofia, Tuszy\u0144ski Mariusz, &#8216;Wyroby rogownicze z wczesnopiastowskiego grodziska w Grzybowie pod Wrze\u015bni\u0105&#8217;, [w:] &#8216;Res et Fontes &#8211; ksi\u0119ga jubileuszowa dr. Eugeniusza Cnotliwego&#8217;, Szczecin 2003;<\/p>\n<p><sup><strong>M\u00fcller et al. 1987<\/strong><\/sup><br \/>\nM\u00fcller Adriaan von, M\u00fcller-Mu\u010di Klara von &#8216;Ausgrabungen und Funde auf dem Burgwall in Berlin-Spandau&#8217; [w:] &#8216;Berliner Beitr\u00e4ge zur Vor-und Fr\u00fchgeschichte&#8217; 5, Berlin 1987;<\/p>\n<p><sup><strong>Rze\u017anik 2006<\/strong><\/sup><br \/>\nRze\u017anik Pawe\u0142 \u2018Problem tezauryzacji mis \u017celaznych typu \u015bl\u0105skiego w \u015bwietle studi\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142oznawczych tzw. skarb\u00f3w jednorodnych\u2019, [w:] \u2018Fontes Archaeologici Posnanienses\u2019, Vol. 42, s. 186-187, Pozna\u0144 2006;<\/p>\n<p><sup><strong>Schuldt 1985<\/strong><\/sup><br \/>\nSchuldt Ewald &#8216;Gro\u00df Raden. Ein slawischer Tempelort des 9.\/10. Jahrhunderrts in Meckleburg&#8217;, Berlin 1985;<\/p>\n<p><sup><strong>Ulbricht 1978<\/strong><\/sup><br \/>\nUlbricht Ingrid &#8216;Die Geweihverarbeitung in Haithabu&#8217;, Neum\u00fcnster 1978;<\/p>\n<p><sup><strong>Zamelska-Monczak 2015<\/strong><\/sup><br \/>\nZamelska-Monczak Kinga &#8216;Wczesno\u015bredniowieczne grzebienie z Santoka&#8217;, [w:] &#8216;Materia\u0142y Zachodniopomorskie, Nowa Seria&#8217;, t. XI: 2014, z. 1: Archeologia, s. 45\u201392&#8242;, Szczecin 2015;<\/p>\n<p><sup><strong>Zamelska-Monczak 2019<\/strong><\/sup><br \/>\nZamelska-Monczak Kinga &#8216;Santok. Stra\u017cnica i klucz kr\u00f3lestwa polskiego. Wyniki bada\u0144 z lat 1958-1965&#8217;, [w:] &#8216;Origines Polonorum&#8217; t. XIII, Warszawa 2019.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>opublikowano: 2024-10-28, ostatnia aktualizacja: 2024-12-17 Czym grzebie\u0144 jest, nie trzeba wyja\u015bnia\u0107, ale dla tych, kt\u00f3rzy ciekawi s\u0105 jego symbolicznej roli, jak i sensu czynno\u015bci czesania w\u0142os\u00f3w w X w. odsy\u0142am do w\u0142a\u015bciwej literatury. Na \u0142amach tego artyku\u0142u nie odwa\u017cy\u0142bym si\u0119 jej streszcza\u0107, w obawie przed wypaczeniem zawartych w niej idei, pod wra\u017ceniem, kt\u00f3rych nadal pozostaj\u0119&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":3920,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1025","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chruscielowisko.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1025","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chruscielowisko.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/chruscielowisko.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chruscielowisko.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chruscielowisko.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1025"}],"version-history":[{"count":55,"href":"https:\/\/chruscielowisko.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1025\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4354,"href":"https:\/\/chruscielowisko.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1025\/revisions\/4354"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chruscielowisko.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3920"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chruscielowisko.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1025"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}